Gazeta.pl Uniwersytet Warszawski Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
Blog > Komentarze do wpisu
Internet - szansą dla socrealizmu?

Literatura socrealistyczna nie jest wznawiana zarówno ze względów artystycznych jak i ideowych, choć z drugiej strony na fali zainteresowania PRL-em mówi się o niej, cytując ją chętnie oraz pokazując towarzyszące jej sztuki plastyczne i architekturę. W internecie możemy znaleźć pochodzące z lat stalinowskich teksty literackie oraz publicystyczne, czy chociażby ich fragmenty. To zjawisko zmieniające swój charakter. W latach 90-ych najpopularniejsze były strony przedstawiające teksty socrealistyczne ze względu na ich komiczny lub nawet kuriozalny - dla współczesnych odbiorców - charakter. Dziś ten styl odbioru wydaje się mieć mniejsze znaczenie. Wzrasta rola kontekstów historycznych. Socrealizm to część naszej przeszłości i element polskich krajobrazów, zwłaszcza w Warszawie - co wyraźnie pokazują blogi związane tematycznie ze stolicą. Socrealizm w sieci istnieje w roli głównego tematu, ale też pojawia się na stronach poświęconych poszczególnym autorom. I na stronach historycznych związanych z powrotami do PRL-owskiej przeszłości. Mnożą się pytania: Jak sieć wpływa na odbiór socrealizmu? Czy można mówić o wyłaniającym się z różnych witryn i blogów kanonie tytułów utworów i innych dzieł sztuki? Oraz: czy istnieje stale powtarzający się zespół pojęć opisujących realizm socjalistyczny? Jakich haseł dotyczą zamieszczane odsyłacze na stronach związanych z interesująca tu tematyką? Czy nastawiona na wizualność współczesna kultura, tak jak jest reprezentowana w sieci, zmienia relacje między sztukami w socrealizmie, tzn. czy nadal to literaci są „inżynierami dusz" jak w stalinowskiej hierarchii? Czy internet nie zmienia obrazu socu poprzez upowszechnianie przede wszystkim przykładów z poezji socrealistycznej? I kwestia doświadczenia wirtualności, powszechnej przy obcowaniu z Internetem, zdaje się wpływać na rozumienie samego socrealizmu. Internauci intuicyjnie tłumaczą sobie koncepcję sztuki soc na kształt kreacji wirtualnej, co z drugiej strony potwierdza propozycja interpretacji tejże twórczości jako simulakrum rozumiany zgodnie z koncepcją J.Baudrillarda.

 

dr Monika Brzóstowicz-Klajn - adiunkt z Zakładzie Semiotyki Literatury w Instytucie Filologii Polskiej UAM w Poznaniu, wydała książkę Wizerunek rodziny w polskiej prozie współczesnej (1998), współautorka Słownika realizmu socjalistycznego (pod red. Z. Łapińskiego i W.Tomasika, 2004), obecnie zajmuje się socrealizmem w perspektywie europejskiej tradycji utopii literackiej i science fiction oraz problemem relacji między fantastyką i historią (np.. Science fiction i socrealizm. W: Socrealizm. Fabuły-komunikaty-ikony. Red. K.Stepnika i M.Piechota. Lublin 2006; Wehikuł czasu? Uwagi o „Wirtualnej historii: Tajemnica zamachu na Hitlera" [program dok. Produkcji Discovery Channel]. „Kultura Współczesna" 2007, nr.3).

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

piątek, 26 września 2008, annagumkowska

Polecane wpisy