Gazeta.pl Uniwersytet Warszawski Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
Blog > Komentarze do wpisu
Negocjacja hierarchii ról społecznych w korespondencji elektronicznej studentów z nauczycielami akademickimi.
Dynamiczny rozwój szkolnictwa wyższego po 1989 r., szczególnie widoczny w rosnącym udziale uczelni prywatnych, doprowadził do istotnej zmiany w społecznym pojęciu akademii. Studiowanie przestało być przywilejem elit, a stało się koniecznością dyktowaną przez rynek pracy. Od uczelni oczekuje się dostosowania programu kształcenia do aktualnych oczekiwań pracodawców, a od nauczycieli - dostarczenia studentom wiedzy o charakterze praktycznym. Opisana sytuacja prowadzi do relatywizacji układu ról nauczyciela i studenta, od tradycyjnie utrwalonej hierarchii do relacji partnerskiej, a w skrajnych przypadkach - do relacji komercyjnej, tj. klient - usługodawca.

Wydaje się, że zjawisko relatywizacji układu ról jest skutkiem rosnącej profesjonalizacji kształcenia na uczelniach prywatnych, natomiast pozostaje w sprzeczności z etosem uniwersytetu, gdzie „akademicki feudalizm" (Kula 1994) jest wartością dogmatyczną. Niemniej jednak badania socjologiczne (Czubaj 2005, Jałowiecki 2002) wskazują, że oczekiwania studentów wobec uniwersytetu nie różnią się zbytnio od oczekiwań wobec szkół wyższych o charakterze zawodowym. Coraz częściej studia nie są postrzegane jako cel sam w sobie, ale jako etap przejściowy, środek do celu jakim jest kariera zawodowa. Takie postrzeganie uniwersytetu przez studentów, sankcjonowane przez rynek pracy i - pośrednio - przez społeczeństwo, pozostaje w sprzeczności z tradycyjnym pojęciem tożsamości akademii.

Skutkiem tej rozbieżności jest pomieszanie dyskursów w komunikacji między nauczycielem a studentem, szczególnie widoczne w coraz powszechniej stosowanej w tym kontekście komunikacji elektronicznej. Zastosowanie nowego medium w nowej sytuacji komunikacyjnej wiąże się z koniecznością ustalenia zasad interakcji, a to z kolei czyni je podatnym na oddziaływanie wielu dyskursów, nie zawsze zgodnych z etosem uniwersytetu. Jak dowodzą wyniki moich badań, styl wiadomości pisanych przez studentów jest w dużym stopniu kształtowany z jednej strony przez dyskurs biznesowo-handlowy, a z drugiej przez korespondencję prywatną.

 

Grzegorz Kowalski - doktorant w Zakładzie Socjolingwistyki i Pragmatyki Językowej Instytutu Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego (temat pracy: „Evolution of claim-making and claim-challenging rhetoric in Polish and Anglo-Saxon academic discourse"). W 2004 r. uzyskał tamże tytuł magistra filologii w zakresie lingwistyki stosowanej (temat pracy: „Contrastive analysis of selected discourse aspects of obituary genres in English and Polish press"). Zainteresowania naukowe: dyskurs naukowy i akademicki, pragmatyka, socjolingwistyka.

 Uniwersytet Warszawski

piątek, 26 września 2008, annagumkowska

Polecane wpisy