Gazeta.pl Uniwersytet Warszawski Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
Blog > Komentarze do wpisu
Otwarty tekst i jego wrogowie.

Celem referatu jest zaprezentowanie teoretycznego modelu otwierania się tekstów kultury, na bazie i na skutek technologii cyfrowych, a w szczególności internetu. Wykorzystanie potencjału tych technologii powoduje radykalną zmianę charakteru tych tekstów, które nabierają dynamicznego, zmiennego charakteru; zyskują licznych autorów; oraz stają się podatne na adaptację i dalsze wykorzystanie. Tego rodzaju otwarte mechanizmy były zawsze obecne w kulturze, jednak stają się one zdecydowanie bardziej wyraźne w kulturze ucyfrowionej. Wśród podstawowych mechanizmów należy wymienić bazę danych i archiwum, które za Lwem Manovichem należy uznać za kluczową formę wyrazu dla współczesnej kultury; techniczne mechanizmy wyszukiwania i filtrowania treści; oraz kulturowe procesy kopiowania i remiksu. Podstawową barierą - tytułowym wrogiem - jest system praw autorskich, regulujący tekst w sposób przystosowany do poprzedniej, jeszcze nie sieciowej, "zamkniętej" struktury tekstów.

W przyjętym modelu tekst rozumiany jest bardzo szeroko - uwzględniając nie tylko różnego charakteru „teksty kultury", wyrażone w różnych formach medialnych. Za tekst uznaję również same technologie - działające zarówno na poziomie kodu komputerowego, jak i fizycznego sprzętu. Teoretyczną podstawę do przyjęcia takich założeń stanowi podejście Actor Network Theory i prace takich autorów jak Bruno Latour czy John Law.

Uwzględnienie - za Aleksandrem Galloway'em - roli samych technologii w kulturze ucyfrowionej, pozwala przełamać stereotypowe założenia na temat jej charakteru. Jednocześnie, poprzez wzięcie również pod uwagę systemu praw autorskich jako odrębnego czynnika, unika się wyjaśniania w sposób deterministyczny technologicznie. Zaprezentowany model, uwzględniający wpływ technologii i prawa, a jednocześnie identyfikujący szereg kluczowych mechanizmów o różnorodnym charakterze, a łącznie powodujących proces otwierania się tekstów, pozwala skutecznie myśleć o przemianach relacji pomiędzy elementami kultury - oraz relacji między elementami i ich użytkownikami.

 

dr Alek Tarkowski - doktor socjologii, absolwent Międzywydziałowych Interdyscyplinarnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim (praca magisterska obroniona w Instytucie Socjologii) oraz Szkoły Nauk Społecznych przy IFiS PAN. Pracuje w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) na Uniwersytecie Warszawskim jako koordynator projektu Creative Commons Polska. Członek Zespołu doradców strategicznych przy Prezesie Rady Ministrów. Zajmuje się socjologią mediów cyfrowych, w szczególności podejściem Science, Technology and Society (STS), Actor Network Theory (ANT); relacjami między społeczeństwem, kulturą i systemem własności intelektualnej; otwartymi modelami produkcji dóbr kultury oraz cyfrową kulturą popularną. 

Uniwersytet Warszawski 

wtorek, 07 października 2008, annagumkowska

Polecane wpisy