Gazeta.pl Uniwersytet Warszawski Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
Kategorie: Wszystkie | Aktualności | Prelegenci
RSS
wtorek, 07 października 2008
O(nie)pożytkach korzystania z Internetu w pracach kulturalnojęzykowych

Powstanie Internetu stworzyło zupełnie nowe perspektywy weryfikacji sądów i ocen w zakresie poprawności językowej tekstów, a także zasięgu i zakresu używania poszczególnych form językowych. Spowodowała to, oczywiście,powszechna dostępność do nieskończonego zbioru tekstów, które mogą być źródłem ilustracji danego zjawiska językowego. Badacze opisujący dane zjawisko językowe, a także leksykografowie, zyskali możliwość czerpania z autentycznych tekstów jako źródła cytatów. To bardzo wielki plus. A badacze normatywiści uzyskali korpus tekstów, w pewnej (może nawet dość znacznej mierze) wykraczających poza normę językową. Teksty takie mogą być dobrą ilustracją tego, co nazywa się tradycyjnie błędami językowymi, ale jednocześnie powinny stać się ważnym materiałem do weryfikacji dotychczasowych sądów i ocen w zakresie konkretnego zjawiska językowego, a także podstawą refleksji nad istotą zagadnienia błędu językowego i dywersyfikacji normy językowej. Różnorodność tekstów internetowych bardzo w tym pomaga. Ale Internet to też śmietnik, w którym można znaleźć również teksty osób po prostu niesprawnych językowo, czy wręcz językowych troglodytów. Stądnowe zadanie badawcze: wypracować narzędzia szacowania i przyjmowania bądź odrzucania tekstów internetowych jako źródła normatywnego. Internet daje ponadto możliwość weryfikacji sądów o częstości użycia danej formy językowej (np.w stosunku do formy konkurencyjnej), choć i w tym wypadku nie wolno z jego tekstów korzystać bezrefleksyjnie. Wszystko to składa się na zagadnienie badawcze o charakterze teoretyczno-metodologicznym, które można najogólniej przedstawić jako "Umiejętność korzystania z Internetu w pracachkulturalnojęzykowych".

 

prof. dr hab. Andrzej Markowski - językoznawca, dyrektor Instytutu Języka PolskiegoUniwersytetu Warszawskiego, przewodniczący Rady Języka Polskiego przy PrezydiumPAN, wiceprzewodniczący Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zastępcą sekretarza generalnegoTowarzystwa Naukowego Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze obejmują językoznawstwopolonistyczne, szczególnie: semantykę leksykalną (monografia: Antonimy przymiotnikowewe współczesnej polszczyźnie), leksykologię (monografia: Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny),stratyfikację polszczyzny (monografia: Polszczyznakońca XX wieku), leksykografię i kulturę języka polskiego(podręcznik akademicki Kultura językapolskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne). Opublikował z tego zakresu ponad 30 pozycji książkowych oraz ok. 150 artykułów naukowych i kilkasetfelietonów i esejów popularnonaukowych. Popularyzator wiedzy o języku i propagator kultury języka, między innymi w licznych audycjach radiowych; autori redaktor wielu słowników, m.in. Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN, Wielkiego słownika ortograficznego języka polskiego, Wielkiego słownika wyrazów obcych i trudnych, i publikacji popularnonaukowych, takich jak: Polszczyznaznana i nieznana; Jak dobrze mówić i pisać po polsku; Język polski. Poradnik Profesora Andrzeja Markowskiego. Współtwórca programu nauczania i podręczników językapolskiego do liceum "Pamiętajcie o ogrodach".

Uniwersytet Warszawski

10:38, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Ekspansja słowa od Euklidesa do Internetu.
Język, jego wewnętrzne zachowanie, a także interakcje z innymi językami przejawiają własności układów złożonych, dobrze znanych z nauk fizycznych, przyrodniczych i społecznych. Omówione zostaną cechy dystynktywne układu złożonego, a następnie ukażę, jak ewolucja języka, jego ekspansja oraz rywalizacja z innymi dają się opisać matematycznie. Takie interdyscyplinarne podejście, jeżeli model pozytywnie przechodzi weryfikację z danymi empirycznymi, rzuca nowe światło na zrozumienie wspomnianych zjawisk i pozwala przewidzieć przyszłe trendy oraz ich skalę. Zarysowane zostaną dwa zagadnienia, niełatwe do całkowitego wyjaśnienia przy pomocy tradycyjnych metod, oraz dotychczas stosowane próby ich modelowania:

- naturalnej ewolucji języka oraz ekspansji wyrazów, wyrażeń, cytatów i całych języków, gdzie obecną sytuację, gdy sieci wirtualne zastąpiły potrzebę bezpośredniego kontaktu z nadawcą, można modelować na sieciach dowolnie skalowalnych (np. Abramsa-Strogatza 2003; vide np. Thelwall i Price 2006, Tuncay 2006, Castelló, Eguíluz i San Miguel 2006, Schulze i Stauffer 2007, Ke, Gong i Wang 2007), ale dla najwcześniejszych etapów bardziej adekwatna będzie zmodyfikowana siatka Bethego, oraz

- rywalizacji dwóch (lub więcej) języków w sytuacji dyglosji, gdzie dotychczasowe próby ograniczały się do wykorzystania prostej regularnej siatki kwadratowej (por. np. Nowak, Culicover i Borkowski 2006), jednak ze względu na stochastyczną specyfikę oraz złożoność tego zjawiska z przynajmniej trzech powodów (siatka a) uwzględnia wyłącznie odległość euklidesową; b) narzuca ograniczoną (4/9) liczbę połączeń; c) nie uwzględnia subiektywnej dwustronnej siły powiązań) bardziej adekwatny wydaje się być model sieci (w szczególności model Barabási-Alberta 2002).

Do analizy tych dwóch zjawisk wykorzystać można metody teoretyczne mechaniki statystycznej, znane i nowe modele kwantytatywne, oraz numeryczne i interaktywne narzędzia wizualizacyjne - bądź to zapożyczone z fizyki obliczeniowej, bądź też opracowane specjalnie na potrzeby projektu. Na koniec zaprezentowane zostaną założenia nowego zespołowego interdyscyplinarnego projektu pod hasłem „Ekspansja słowa - analiza dynamiki rozpowszechniania się neologizmów leksykalnych i frazeologicznych oraz wzajemnych interakcji w społecznościach internautów", który został zakwalifikowany do finałowej tury konkursu o grant Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej i portalu Gazeta.pl na realizację badań empirycznych dotyczących psychologicznych i społecznych aspektów Internetu. Celem badania będzie analiza charakteru i tempa społecznego rozprzestrzeniania się nowych wyrazów, zwrotów i cytatów o silnych konotacjach sytuacyjnych (np. „wykształciuchy", „Grupa Trzymająca Władzę", „Spieprzaj, dziadu!"). Szczególnie interesująca jest tu dynamika ekspansji neologizmów na gęsto wzajemnie powiązanych obszarach Internetu, jakimi są np. blogi, w porównaniu z prasą codzienną i tygodnikami, oraz zbadanie, w jakim stopniu ewolucja ta jest zbieżna ze zjawiskami dyfuzji obserwowanymi w naukach przyrodniczych i medycznych, a także na innych obszarach nauk społecznych.

 

dr Michał B. Paradowski - obronił doktorat w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego w 2007 roku; obecnie jest zatrudniony na stanowisku adiunkta w Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW. Jego zainteresowania obejmują zagadnienia badań nad nabywaniem języka obcego, dostępności gramatyki uniwersalnej, efektów interwencji pedagogicznej, składni generatywnej, oraz związków między taksonomią cech językowych a rozwojem języka i zjawiskami transferu, a także zastosowanie narzędzi mechaniki statystycznej w analizie ewolucji, ekspansji, interakcji, rywalizacji i selekcji języków. Pomysłodawca i koordynator zwycięskiego interdyscyplinarnego projektu „Ekspansja słowa - analiza dynamiki rozpowszechniania się neologizmów leksykalnych i frazeologicznych oraz wzajemnych interakcji w społecznościach internautów" w konkursie o grant Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej i portalu Gazeta.pl na realizację badań empirycznych dotyczących psychologicznych i społecznych aspektów Internetu.
http://www.emetro.pl/emetro/1,82493,5963219,Internet_mlodych_naukowcow.html

Uniwersytet Warszawski

10:38, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Efekty interfejsu hipertekstów literackich.Wideorekonstrukcja.
Efekt interfejsu to w perspektywie mediów rezultat interakcji pomiędzy ludźmi, interakcji człowieka z maszyną, urządzeniem lub programem, zapośredniczonej przy pomocy jakiejś technologii dostępu (interfejsu), która określa zasady i możliwości interakcji, na płaszczyźnie kognitywnej i kinetycznej. Globalny efekt recepcji ekranowej to dualizm percepcyjny, który umożliwia równoczesne czytanie tekstu i postrzeganie go jako obrazu tekstu. Efekty interfejsu, które udało mi się do tej pory zrekonstruować na wideo, nie są w ścisłym sensie efektami wizualnymi, bezpośrednio widocznymi na ekranie, ponieważ obserwator percypuje również ten obszar. Wyniki badań przedstawię na konferencji.

Zakładam, że przy pomocy techniki wideo można badać postrzeganie transmisji ekranowych ponieważ ekran tworzy silny kontekst percepcyjny wnętrza swojej ramy. Zdarzenia ekranowe, można zapisać jako strumień wideo. Natomiast odtworzenie recepcji ekranu wymaga ingerencji w nagrania ekranowe przy pomocy efektów wideo (efektów montażowych i efektów specjalnych). Przedstawię wstępne wyniki badań również w tym zakresie.

 

dr Sebastian Strzelecki - prowadzi (nieinstytucjonalne) badania zakresu stosowania i możliwości wykorzystania techniki wideo w rekonstrukcji procesu recepcji literatury elektronicznej. Dotychczasowe wyniki badań nad repcepcją ekranową opracował w rozprawie doktorskiej na temat efektów interfejsu hipertekstów literackich, napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Ryszarda Kluszczyńskiego. W 2007 roku uzyskał na Uniwersytecie Opolskim tytuł doktora nauk humanistycznych i rozpoczął pracę jako operator telewizyjny. Obecnie studiuje montaż w PWSFTViT.  

10:38, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Otwarty tekst i jego wrogowie.

Celem referatu jest zaprezentowanie teoretycznego modelu otwierania się tekstów kultury, na bazie i na skutek technologii cyfrowych, a w szczególności internetu. Wykorzystanie potencjału tych technologii powoduje radykalną zmianę charakteru tych tekstów, które nabierają dynamicznego, zmiennego charakteru; zyskują licznych autorów; oraz stają się podatne na adaptację i dalsze wykorzystanie. Tego rodzaju otwarte mechanizmy były zawsze obecne w kulturze, jednak stają się one zdecydowanie bardziej wyraźne w kulturze ucyfrowionej. Wśród podstawowych mechanizmów należy wymienić bazę danych i archiwum, które za Lwem Manovichem należy uznać za kluczową formę wyrazu dla współczesnej kultury; techniczne mechanizmy wyszukiwania i filtrowania treści; oraz kulturowe procesy kopiowania i remiksu. Podstawową barierą - tytułowym wrogiem - jest system praw autorskich, regulujący tekst w sposób przystosowany do poprzedniej, jeszcze nie sieciowej, "zamkniętej" struktury tekstów.

W przyjętym modelu tekst rozumiany jest bardzo szeroko - uwzględniając nie tylko różnego charakteru „teksty kultury", wyrażone w różnych formach medialnych. Za tekst uznaję również same technologie - działające zarówno na poziomie kodu komputerowego, jak i fizycznego sprzętu. Teoretyczną podstawę do przyjęcia takich założeń stanowi podejście Actor Network Theory i prace takich autorów jak Bruno Latour czy John Law.

Uwzględnienie - za Aleksandrem Galloway'em - roli samych technologii w kulturze ucyfrowionej, pozwala przełamać stereotypowe założenia na temat jej charakteru. Jednocześnie, poprzez wzięcie również pod uwagę systemu praw autorskich jako odrębnego czynnika, unika się wyjaśniania w sposób deterministyczny technologicznie. Zaprezentowany model, uwzględniający wpływ technologii i prawa, a jednocześnie identyfikujący szereg kluczowych mechanizmów o różnorodnym charakterze, a łącznie powodujących proces otwierania się tekstów, pozwala skutecznie myśleć o przemianach relacji pomiędzy elementami kultury - oraz relacji między elementami i ich użytkownikami.

 

dr Alek Tarkowski - doktor socjologii, absolwent Międzywydziałowych Interdyscyplinarnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim (praca magisterska obroniona w Instytucie Socjologii) oraz Szkoły Nauk Społecznych przy IFiS PAN. Pracuje w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) na Uniwersytecie Warszawskim jako koordynator projektu Creative Commons Polska. Członek Zespołu doradców strategicznych przy Prezesie Rady Ministrów. Zajmuje się socjologią mediów cyfrowych, w szczególności podejściem Science, Technology and Society (STS), Actor Network Theory (ANT); relacjami między społeczeństwem, kulturą i systemem własności intelektualnej; otwartymi modelami produkcji dóbr kultury oraz cyfrową kulturą popularną. 

Uniwersytet Warszawski 

10:38, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
„Wikipedia” – wirtualna realizacja projektu enkyklios paideia.

Mój referat poświęcony jest szczególnemu przykładowi wirtualnej realizacji projektu enkyklios paideia, jak i samego gatunku encyklopedii - Wikipedii. Funkcjonalizuję w nim dwie kategorie: „czasu" i „przestrzeni" jako konstytutywne (w jednej ze swych modalności) dla konstrukcji interesującego mnie dzieła. W swoim referacie analizuję wyznaczniki, cechy encyklopedii jako produktu określonych założeń dyskursywnych, społecznych, politycznych i przede wszystkim estetycznych, pokazując jej uwikłania ideologiczne i retoryczne. Procesualność, charakterystyczna dla wirtualnych dzieł sztuki, wynikająca przede wszystkim z ich charakterystyki ontycznej, determinuje zarazem dynamizację tak samej ich konstrukcji, jak i mechanizmów odbioru, a także (interaktywnej oraz multimedialnej) partycypacji w ich powstawaniu. Z kolei, by posłużyć się słowami Jadwigi Staniszkis, utrata poczucia czasu w nieliniowym, synkretycznym świecie sieci przy równoczesnym zwiększeniu znaczenia własnej sekwencyjności postępowania owocują po pierwsze degradacją, osłabieniem wymogów weryfikacji, adekwatności prezentowanych treści oraz destrukcją przestrzeni symbolicznej, którą każda ze specyficznych odmian encyklopedii (ergon, energeia etc.) konstruowała na własne potrzeby.

Dwa cele przyświecają mojej analizie: wydobyć i opisać specyficzną architektonikę, czy raczej konstrukcję tej encyklopedii oraz usytuować ją w obrębie określonej tradycji genologicznej (przy uwzględnieniu wirtualnej specyfiki medium). Zarówno encyklopedyczne dzieła klasycyzmu francuskiego (traktowane w kategoriach ergon) - Encyklopedia Diderota i d'Alemberta, klasycyzmu niemieckiego (energeia) - Encyklopedia nauk filozoficznych Hegla, jak i modernistycznego oraz ponowoczesnego, charakteryzujące się fragmentarycznością, niespójnością - przynależą do tego samego oświeceniowego paradygmatu (enkyklios paideia), którego nie tylko nie przekraczają, nie przełamują, ale w którego ramach doskonale się mieszczą. W ten kontekst wpisuje się również wraz z całą swoją specyfiką internetowa encyklopedia powszechna, jaką jest Wikipedia.

 

Łukasz Wróbel - doktorant w Instytucie Literatury Polskiej na Wydziale Polonistyki UW (Zakład Teorii Literatury i Poetyki). W swoich badaniach podejmuje problemy sytuujące się w polach badawczych fenomenologii, poststrukturalizmu, dekonstrukcji i hermeneutyki. Współredaktor tomu „Derrida/AdirreD" (Pułtusk 2006).


Uniwersyette Warszawski

 

10:37, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Psychologia społeczna o blogowaniu – Wyniki badań polskich blogów i blogerów.

Internetowe blogi to coraz ważniejsza forma komunikacji. Najnowsze badania dowodzą, że czyta je już 10% dorosłych Polaków. W naszym wystąpieniu przedstawimy wyniki dużego projektu badawczego dotyczącego blogowania. Charakterystyczne dla blogosfery jest bardzo duże i stabilne w czasie zróżnicowanie dotyczące wielu aspektów: popularności blogów, ich pozycji w sieci linków, liczby komentarzy czy aktywności autorów blogów. Nieliczne blogi zdobywają popularność liczoną w dziesiątkach tysięcy czytelników tygodniowo i setkach rekomendacji i odwołań na innych blogach. Obok nich istnieje wiele blogów o znaczeniu niszowym. Blogowanie jest aktywnością społeczną, a odbiorcy i ich reakcje mają kluczowe znaczenie dla blogerów i cyklu życia blogów.

 

Jan M. Zając - psycholog społeczny, Uniwersytet Warszawski. Specjalizuje się w badaniach Internetu i jego użytkowników. Oczekuje na obronę pracy doktorskiej na temat blogów i blogowania. Zainteresowania naukowe: metodologia badań w Internecie, analiza sieci społecznych. Kontakt: janmzajac@gmail.com / http://hal.psych.uw.edu.pl/nowyprofil.cgi?pracownik=288

Kamil Rakocy - doktorant w Instytucie Studiów Społecznych UW. Zainteresowania naukowe: złożoność w naukach społecznych, analiza sieciowa. Pracował przy badaniach ilościowych i marketingu baz danych. Kontakt: kamil.rakocy@uw.edu.pl

prof. dr hab. Andrzej Nowak - psycholog. Dyrektor Instytutu Społecznej Psychologii Informatyki i Komunikacji. Kierownik Ośrodka Badania Układów Złożonych w Instytucie Studiów Społecznych UW. Pracownik Wydziału Psychologii UW oraz Florida Atlantic University.

Uniwersytet Warszawski

10:37, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
piątek, 26 września 2008
Tekst w Sieci. Mity i realia.
Referat uwzględnia bezpośrednie zainteresowanie autora Internetem od roku 1999. Opiera się na doświadczeniach, uzyskanych w trakcie pracy nad Wirtualną Biblioteką Literatury Polskiej, przygotowaną w ramach współpracy z UNESCO, dostępną pod adresem: http://monika.univ.gda.pl/~literat/books.htm.

Referat jest próbą odpowiedzi na pytania o znaczenie Internetu w procesie edukacyjnym, a także o problemy związane z realizacją modelu społeczeństwa informacyjnego opartego na wiedzy w Polsce. Jakim zmianom dzięki istnieniu Internetu ulega dzieło sztuki, a także mentalność jego odbiorcy? Czy Internet w wersji Web 2.0 istotnie oznacza dewastację elementarnych wartości kulturowych i etycznych? Czy Polska jest krajem analfabetyzmu informatycznego? Czy Internet nadal może być źródłem wiarygodnych informacji czy raczej jest współczesnym wariantem Nowych Aten? To niektóre z problemów, pojawiających się w referacie.

 

prof. dr hab. Marek Adamiec - Katedra Kulturoznawstwa, Zakład Wiedzy o Mediach, Wydział Filologiczno-Historyczny UG .Ważniejsze publikacje: Oni i Norwid. Problemy odbioru twórczości Cypriana Norwida w latach 1840-1883, Wrocław 1991; Bez namaszczenia. Książki i literatura polska, Lublin 1995; "Cień wielkiej tajemnicy...". Norwid, Grabiński, Leśmian, Tyrmand, Mackiewicz, Herbert, Vincenz..., Gdańsk 1995: "Pomnik trochę niezupełny". Rzecz o poezji, apokryfach i Zbigniewie Herbercie, Gdańsk 1996; Dzieło literackie w Sieci. Pomysły, hipotezy i interpretacje z pogranicza wiedzy o literaturze, kultury masowej i współczesnej technologii, Gdańsk 2004. Wybór i posłowie w: Cyprian Norwid, Poezje, Wrocław 1998. Artykuły w tomach zbiorowych i czasopismach, m.in. "Pamiętnik Literacki", "Studia Norwidiana", "Kultura" (Paryż), "Ex Libris", "Kresy". Kwartalnik Literacki", "Punkt", "Podpunkt", "Tytuł", "Twórczość", "Odra", "Przegląd Polityczny". Realizuje projekt autorski: Literatura polska w Internecie: http://monika.univ.gda.pl/~literat/indexx.htm, którego integralną część stanowi przygotowana w ramach współpracy z UNESCO Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej: http://monika.univ.gda.pl/~literat/books.htm#books. Obecnie przygotowuje opracowanie monograficzne: Społeczna historia komunikacji.

Uniwersytet Gdański

 

11:57, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Transmisja wiedzy jako przeszukiwanie pamięci. Kilka antycznych antecedencji.

Celem wystąpienia będzie przybliżenie mechanizmów kierujących powstawaniem antycznych dzieł o charakterze encyklopedycznym w grecko-rzymskiej kulturze literackiej okresu poklasycznego. Niezwykle obszerna, wieloaspektowa wiedza, odziedziczona z epok poprzednich, wymaga od twórcy tych dzieł nieustannego nawigowania po tekstowym labiryncie minionych czasów, dokonywania operacji przeszukiwania źródeł i tworzenia nowych połączeń między tekstami, dotychczas funkcjonującymi w zupełnie innych kontekstach. Stworzony na drodze świadomego działania autora, przeglądającego kulturową bazę danych, nowy tekst rządzi się własnymi - wewnątrz- i zewnątrztekstowymi - regułami.

Zjawisko, o którym tu mowa, przedstawione zostanie na przykładzie „Uczty mędrców" Atenajosa, wielowymiarowego dzieła encyklopedycznego z końca II wieku n.e., utrzymanego w konwencji biesiady literackiej. Ukazane zostanie też, w jaki sposób specyfika tego działa wpływa na język współczesnego naukowego dyskursu dotyczącego istoty antycznego encyklopedyzmu.

 

prof. dr hab. Krystyna Bartol - profesor zwyczajny w Zakładzie Hellenistyki Instytutu Filologii Klasycznej UAM w Poznaniu, członek Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej PAN. Główne kierunki badań: poezja grecka różnych okresów (w tym także aspekty wykonawcze), poklasyczna proza grecka. Opublikowała liczne prace teoretyczne i interpretacyjne w czasopismach krajowych i zagranicznych. Jest współautorką akademickiego podręcznika historii literatury greckiej. Jej najnowsza publikacja książkowa (Pseudo-Hippokrates, O śmiechu Demokryta, Gdańsk 2007) przynosi pierwszy polski komentowany przekład przypisywanej Hipokratesowi noweli epistolograficznej i omówienie aspektów związanych z dramatycznością tego tekstu. Ukończyła (we współpracy z profesorem Jerzym Danielewiczem) prace nad pierwszym polskim przekładem monumentalnej Uczty mędrców Atenajosa. Obecnie przygotowuje komentowany wybór fragmentów komedii greckiej (od Epicharma do Menandra).

Najważniejsze publikacje książkowe:

Greek Elegy and Iambus. Studies In Ancient Literary Sources, Poznań 1993;

Studia historyczno- I teoretycznoliterackie nad dialogiem Pseudo-Plutarcha O muzyce, Poznań 1995;

Liryka grecka, tom I: Jamb i elegia, Warszawa-Poznań 1999;

Filodemos. Omuzyce, O utworach poetyckich, Epigramy, Warszawa 2002.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

11:56, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Obrazy, które mówią. O możliwościach ikonologicznej analizy tekstów cyfrowych.
Referat stanowi próbę teoretycznego uzasadnienia możliwości podjęcia ikonicznej interpretacji tekstów cyfrowych oraz naszkicowania jej przebiegu i konsekwencji. Za jego teoretyczną podstawę uznać można ujęcia diagnozujące przemianę statusu tekstu w sieci, znajdujące najwyraźniejszą postać w teoriach ikonizacji pisma i upiśmiennienia obrazu (D. Bolter, M. Sandbothe) oraz interdyscyplinarną refleksję nad obrazem przeżywającą w ostatnich latach okres rozkwitu, a obejmującą zarówno propozycje związane z namysłem nad językiem nowych mediów (L. Manovich), jak i te spod znaku fenomenologii obrazu (M. Seel) oraz jego antropologii (H. Belting). Szczególnie w tym ostatnim kontekście zasadne staje się spojrzenie na tekst cyfrowy w świetle powracającej opozycji Laokoon - Ut Pictura Poesis, co staje się inspiracją do uporządkowania zastanych propozycji teoretycznych w dwa paradygmatyczne nurty refleksji nad hipertekstem: formalny oraz antropologiczny. Podczas gdy w tym pierwszym namysł nad odmiennym statusem tekstów cyfrowych pociąga za sobą konieczność redefinicji kategorii obowiązujących na terenie lingwistycznie zorientowanej teorii hipertekstu (jak np. opozycji metafory i metonimii czy opartego na sytuacji opowiadania ujęcia narracji), to nurt drugi skazuje nas na poszukiwanie w nowych mediach śladów obecności dawnych form organizacji doświadczenia, pojmowanych jednak nie jako rzeczywistości uniwersalne i ponadczasowe, ale jako kategorie ukształtowane historycznie, a wobec tego zmienne i modyfikowalne.

W drugiej części referatu po przedstawieniu ważniejszych konsekwencji przyjęcia założeń obu zaproponowanych modeli, podjęta zostanie próba nakreślenia zrębów wynikającej z nich ikonicznie zorientowanej teorii tekstu cyfrowego. W jej świetle zasadność tracą wysiłki zmierzające do utrzymania definicyjnej odrębności hipertekstu względem pozostałych rodzajów cybertekstu (E. Aarseth); hipertekst definiowany jest w kategorii specyficznego „obrazo-tekstu"; za dyskurs w szczególny sposób inspirujący poświęconą mu refleksję uznaje się badania nad poezją konkretną; zaś w przebiegu lektury hipertekstu rozpoznane zostają scenariusze realizujące cele, jakie w perspektywie zakreślonej przez Beltinga uznać należy za antropologiczne.

 

Piotr Bogalecki - asystent w Katedrze Literatury Porównawczej Uniwersytetu Śląskiego, absolwent katowickiego MISHu (filologia polska, kulturoznawstwo), przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą poezji Krystyny Miłobędzkiej. Redaktor działu „Idee" w dwutygodniku kulturalnym „artPAPIER", publikował m.in. w „Przestrzeniach Teorii", „Czasie Kultury", „Opcjach" i „FA-arcie". 

Uniwersytet Śląski
11:56, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
Interpretacja bez granic?! W hipertekstowym labiryncie Końca świata według Emeryka Radosława Nowakowskiego.
„U podstaw mojej twórczości zawsze leży opowieść, lecz żadna opowieść nie jest prostym, wybrukowanym traktem - każda jest poplątaną, nieustannie rozgałęziającą się ścieżką biegnącą na różnych poziomach, przez rozmaite warstwy, płaszczyzny, tła. Cały problem polega na tym, jak to ogarnąć na raz, jak jednocześnie podążać tymi wieloma tropami". Przywołana fraza wyjęta z wywiadu, którego udzielił Radosław Nowakowski dla pisma „Ha!Art!" (2003 nr2), dobrze ilustruje istotę powieści hipertekstowej i jednocześnie wpisuje ją w strukturę labiryntową.

W artykule koncentruję się na labiryntowej metaforyce hipertekstu. Pozwala to na projekt lektury interpretacji w ruchu, nawigowaniu po jednej z możliwych dróg. Złożony sposób odniesień poszczególnych leksji sprawia, iż test nie jest płaski tylko wypukły. Nowakowski tworzy niesamowite aranżacje słowa, faktury, obrazu. To właśnie labirynty architektoniczne stają się labiryntami słów i vice versa (J. Derrida). Ta wielopoziomowa konstrukcja ograniczona jest stopniem złożoności struktury, przez co czytanie staje się testowaniem -tekstowaniem architekstury. Hipertekst opiera się na grze skojarzeń słów-kluczy (M. Kaźmierczak), ale również na grze przestrzennej - wizualizacji przestrzeni, semiotyce leksji. Próba stworzenia dzieła totalnego nasuwa skojarzenia z Księgą Mallarmégo. Interpretacja zatem to radość wyboru dogi odczytania, ale także smutek z racji świadomości, że labiryntu nie sposób przejść.

 

Xymena Borowiak - doktorantka w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Opolskiego. Zainteresowania naukowe: współczesna literatura polska i jej związki z innymi rodzajami sztuk. Praca magisterska została poświęcona zagadnieniu wizualizacji semantyki we współczesnej literaturze. W pracy doktorskiej koncentruje się wokół zjawisk estetycznych w tekstach ponowoczesnych.

Uniwersytet Opolski

11:56, annagumkowska , Prelegenci
Link Dodaj komentarz »
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 9